Fore kazık imalatı

    Meslek hayatımdaki ilk projem fore kazık üzerine oldu. Proje 1 ay sürdü. Kısa da olsa tecrübelerimi aktarmaya çalışıcam.

    Projemiz kocaeli assan hanil fabrikası ek binası inşaatının fore kazıklarının imalatı ve178 adet 80 cm çapında 16 m lik kazıklardan oluşuyor. Kazıklar için bir adet 12 bir adet 6mlik donatı parçası hazırlıyoruz. Birer metrelik kısımları etriyesiz olacak ve birleşince 16m lik kazık elde etmiş olacağız önce 6mlik parçayı kuyuya indirip askıya alacağız sonra 12liği kuyunun başına getirip donatıları birbirine bağlayıp kuyuya indireceğiz.

Zeminimiz killi sulu bir zemin 2 6 10 mlerde su var 12 m lik boru kullanacağız. Kuru ve kendini tutabilen zeminlerde fore kazık borusuz yapılabilir.

    Haritacılar bize nokta verdi ve deneme kazığını yaptık. Deneme kazığında demirimiz 1.5 metre kadar yukarda kaldı  auger imizi
n çapı 70 cm delik çapı ise 80 cmdi çözüm olarak augerin yapraklarına 3er 4er cmlik metal parçalar kaynattık ve augerin çapı 76 78 cm oldu

. 

Bu arada işi 20 günde yaparız diye aldık günde ortalama 9 kazık yapmamız lazım şantiye 11 aralıkta kuruldu 31inde bitmeli en kötü 10 ocakta bitmeli yoksa cezaya girecez. İlk kazığı 14 aralıkta yaptık 2 gün augerin yapımıyla kaybettik biraz geri kaldık yani. 16 aralıkta yeni augerle başladık.İlk gün 5 ikinci gün 8 kazık yaptık işler yoluna girdi diyorduk. Ertesi gün sabah ilk kuyuyu hazırladık ikinciyi kazarken makinenin şanzıman kilidi kırıldı ve kara günler başladı ...

20 25 kadar vida parçası kellynin içinde kaldı kaynakçı vida parçalarının üstüne somunu kaynatıp döndürerek parçaları çıkaracak. Yeni kilitleri vidalayıp devam edicez plan buydu. Burda öğrendiğim şey eğer bilmiyorsanız tamiratla ilgili üstlerinize kesin bilgi vermeyin.Usta bana yarın öğlen biter dedi bende bunu proje müdürüne ve patrona ilettim ama makine tam 6 gün yattı . 2 gün vidaları çıkarmak sürdü son 5 parça bi türlü çıkmadı o kilidi kaynaklayıp diğerlerini vidalama kararı aldık. Burada hatamız kilitleri kumpasla ölçmemek oldu. Kazık makinesinin sahibi kilitleri yolladı ve kilitlerin taşlandığını söyledi halbuki yeterince taşlanmamıştı yeni kilitler eskisine göre 1- 3 mm kalındı ana firmanın, patronun baskısından ve önceki 2 günlük bekleyişten dolayı acele ediyorduk kilitleri direkt kaynattık. Tabiiki kalın geldi ve kelly şaseye girmedi.1 gün daha taşlayıp denedik yine olmadı. Bu sefer kilitleri tekrar söküp taşlayalım dedik. Vida delikleri bozulduğu için vidaların başı kilidin üstünde kaldığından vidaların başlarını taşlamıştık. Vidaları sökemiyorduk. Vida başlarına parça kaynatıp çıkardık. Kaynağıda kestik 1 günde böyle harcadık. Fazla uzatmayalım şanzıman kilidiniz kırılırsa yeni kilidinizin ölçülerini iyi kontrol edin eski kilidin farklı farklı noktalarından kumpasla ölçüler alıp yenisini o ölçülerde alın yada taşlayarak aynı ölçülere getirin. 6 günün sonunda makine çalışmaya başladı. Kaybettiğimiz zamanı telafi için yeni fore kazık makinesi çağırdık mk 25.

    Buraya kadar dağınık oldu şimdi fore kazık imalatına odaklanalım.

    İlk önce harita mühendisi bize nokta kazığımız bu noktadan max %10 kayabilir. Kelly i teraziye alıp çürütmeyi öyle yapmalıyız yoksa deliğimiz yüzde 10dan fazla kayacaktır. Boruyu yerleştirmek için yapılan ön kazıya çürütme diyoruz. Çürütme yapıldıktan sonra 16 m lik kazı yapılacak. Fore kazık makineleri zeminden kot alıp istenilen mesafe kadar kazabilir ama zemin kotu değişken olabileceğinden bunu kontrol edip ne kadar kazacağını söylemeliyiz. Kazı bittiğinde demiri indirmeden önce şerit metre ucuna bağladıımız şakülle kuyu derinliğini kontrol etmeliyiz delik fazla uzun yada kısa olabilir uzun ise taş ya da yeniden toprakla doldurulmalı. Bazen bunları yapamayız ve demiri indirince kuyunun gereğinden fazla uzun olduğunu görürüz böyle durumlarda 1 metre kadar betonu önceden dökebiliriz bu donatıyı yukarda tutacaktır. Yada donatıyı askıya alıp betonu öyle dökeriz ama boruyu çıkarınca çökecektir bunu da hesaba katıp olması gerekenden daha yukarıda askıya alın.

    Bazen de demir gereğinden yukarıda kalır bu durumda da donatıya dışarıdan müdahaleyle bastırmak zorunda kalırız ve demirler toprağa saplanır bu da uzun vadede demire zarar verir bu yüzden kazık boylarını donatıyı atmadan önce iyi ayarlamak elzem.

    Demiri yerleştirdikten sonra segregasyonu önlemek için betonu tremie denilen uzun borular yardımıyla döküyoruz. Beton dökülürken operatör tremie yi kuyunun içine doğru şişlemeli bu vibratör görevini görecektir. Beton döküldükçe yeraltı suyu yüzeye çıkacak borunun etrafı pis malzemeyle kaplanacak. Boruyuda çektiğimizde bu malzeme kuyunun içine dolar bu yüzden betonu
borudan taşırmalıyız ki boruyu çektiğimizde kuyunun içine pislik dolmasın. Daha doğru uygulama boruyu biraz yükseltip twisterın deliklerinden borunun içine fazlaca beton basmak olacaktır. Boruyu çıkardığımızda kuyu beton dolmuş olur. Borunun etrafı çöküp boşluk olacaktır bu boşlukları ekskavatör doldurmalı yoksa betonu dökerken dışarı çıkan su bu boşluklara dolup boruyu çekince kuyu içine karışacaktır. 

    Ekskavatörü iyi kontrol etmelisiniz kazık makinesinin kuyudan çıkardığı malzemeyi fazla birikmeden sahadan uzaklaştırmalısınız. Yoksa kazık makinesini hareket edemez halde bulabilirsiniz.

Ayrıca kazık makineleri hassas olduğundan sıradaki gideceği yerin zeminini önceden düzlemelisiniz.

    Bazen betonu döktükten 1 saat sonra betonun ve demirin çöktüğünü görebilirsiniz fore kazıkta böyle şeyler olur bu çöken betonları doldurmalı demir çok çöktüyse demir eklemelisiniz.

    Birazda diğer karşılaştığım problemlerden bahsedeyim.

    Bir kuyuda 14metrede kum çıkıyordu augerle 14 metreye iniyoruz malzemeyi boşaltıp yeniden augeri soktuğumuzda kuyu derinliği 9metreye geliyordu. Altta dere yatağı vardı ve kazdıkça yeni kum geliyordu.Bu durumda çözüm olarak 3m lik daha boru ekledik kuyuya kumu baskılamak için su bastık ve kazmak için bageyi kullandık. Bage malzemeyi içinde biriktiriyor dışarda kapağını açıp kumu döküyordu.Böyle durumlarda kazı bittikten sonra kuyunun kumla dolmaması için hızlıca donatı yerleştirilip beton dökülmeli.

    İşçiler tremisiz pas paysız borusuz kazık yapmak isteyecek bunlara kesinlikle izin vermemelisiniz donatının alt kısmındaki gönyeye de pas payı attırmayı unutmayın.

   

Başka bir kuyuda kazık başını kırdığımızda şu manzarayla karşılaştık kuyuda 2,5 metreye kadar beton yoktu çamur dolmuştu bu ya bi tane denemek için tremisiz yaptıgımız kuyu idi ya da yılbaşı gecesi boruyu çektikten sonra bi kuyu fazla çökmüştü son betonu üstüne bastık ama kazığın üstü biraz sulu kalmıştı bu ikisinden biri olmalı. Buradan çıkarılacak ders değişiklik olan her kazığın numarasını ne olduğunu kaydedin daha sonra hatırlayamazsınız.  Normalde 9 metreküp alan kuyuya ben 11 metreküp beton bastım ama yetmedi zaten ilk 70 cm ini kıracaktık oraya kadar gelmiştir diye düşündüm ama olmadı.Betonun eksik gelmesi durumunda ne olursa olsun kuyunun üstünü tamamlayın.Ana firmanın mühendisi bana o saatten sonra beton olmadığını söylediği için bende beton söylememiştim siz her zaman çözüm arayın o betonu getirttirin. Bu kuyu tremisiz döktüğümüzde olabilir ama bilmiyorum . Çözüm olarak kuyunun etrafını kazıp kütle beton döktük ekstradan 8 metre gitti bunun bedelide firmanıza yansır bu da maaşınıza yansıyabilir.

    Ayrıca fore kazıklarda test kazığıda yapılacak.